Groeien in verbinding, maar duidelijke keuzes noodzakelijk

BARNEVELD - Onder het overkoepelende thema 'Groeien in Verbinding' wordt teruggekeken op het jaar 2022 en kijkt de gemeente Barneveld vooruit naar de komende jaren. “We verwachten een solide financiële positie en een positief financieel resultaat over het afgelopen jaar.

Deze verwachting weerspiegelt de veerkracht van onze gemeente en haar inzet om de dienstverlening te verbeteren en duurzame groei te bevorderen. Zelfs in tijden van onzekerheid. Echter zien we voor de komende periode nieuwe uitdagingen, waarbij er een grote spanning is tussen de stijgende (autonome) kosten en de rijksinkomsten die niet in dezelfde lijn meegroeien. Desondanks verwachten we dat het merendeel van onze activiteiten door kunnen blijven gaan, maar we zullen wel scherper aan de wind moeten varen. Alleen in verbinding met onze inwoners zijn we in staat om duidelijke keuzes te maken. Alleen dan kunnen we een duurzame groei waarborgen”. Aldus Wethouder Wim Oosterwijk.

2022 was een jaar van vele uitdagingen, die een groot beroep deden op de wendbaarheid van bestuur, organisatie en inwoners. Door de onverwachte gebeurtenissen, waaronder de Covid-19 pandemie en de oorlog in Oekraïne, heeft de gemeente een aantal strategische doelen moeten bijstellen. Wethouder Wim Oosterwijk: “We zien dat er minder is uitgegeven doordat werkzaamheden niet verricht konden worden door de coronapandemie, gebrek aan menskracht of andere omstandigheden. Ondanks deze onverwachte gebeurtenissen heeft Barneveld haar verantwoordelijkheden genomen en een scala aan doelen bereikt, waaronder het verstrekken van tijdige energietoeslagen, inkomensondersteuning aan huishoudens met een laag inkomen, de opvang van Oekraïners en het bouwen en voorbereiden van de bouw van honderden woningen.

In het jaarverslag gaat voorgesteld worden om een dotatie te doen aan een verliesvoorziening vanwege een actualisatie van de grondexploitaties. Het resterende positief resultaat wordt bestemd voor budgetoverheveling. Wat er uiteindelijk overblijft, zal worden toegevoegd aan de algemene reserve.

Vandaag presenteert het College van gemeente Barneveld de Kadernota 2024-2027 en het bijbehorende Meerjaren Investeringsplan. Hiermee wordt de koers voor de komende jaren uitgezet. In de Kadernota worden de fundamenten en uitgangspunten voor de Programmabegroting 2024 vastgelegd, voortbouwend op de ambities uit het coalitieakkoord 2022-2026 'Ondernemend, betrouwbaar en zorgzaam’.

De Kadernota komt in een periode van grote financieel-economische veranderingen. “We worden geconfronteerd met hoge inflatie, stijgende marktrentes en schaarste aan grondstoffen en capaciteit. Daarbij groeit de druk om voldoende woningen te realiseren, een duurzame en veilige woonomgeving te bieden en opvang voor vluchtelingen te verzorgen. Als we onze ambities willen waarmaken moeten we scherp zijn op de dingen die echt nodig zijn en op het werk wat we nu onderhanden hebben. Dit vereist bewustwording van ons allemaal. Want het maken van keuzes is noodzakelijk en waar nodig moeten we realistisch bijstellen”. Aldus Wim Oosterwijk.

Onder het thema "Groeien in verbinding" benadrukt de Kadernota de noodzaak om de banden met inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers te versterken en gezamenlijk grote vraagstukken rond wonen, bereikbaarheid, landbouw, economie, klimaat, bestaanszekerheid en migratie aan te pakken. “Werken aan groei, in combinatie met schaarse financiële middelen, stelt je niet alleen voor veel uitdagingen, maar geeft ook ontzettend veel energie. Het college van B en W heeft er zin in om in nauwe samenwerking met haar inwoners en met oog op de mooie groeiuitdagingen voor de Gemeente Barneveld deze uitdagingen aan te gaan”. Aldus Wim Oosterwijk.

De nota bevat ook plannen voor de Omgevingsvisie 2040, die in 2024 ter vaststelling aan de raad zal worden voorgelegd. Deze visie, gecombineerd met de vijf bestuurlijke opgaven geformuleerd in de Kadernota, zal bijdragen aan de ontwikkeling van Barneveld tot een aantrekkelijke woon- en werkgemeenschap, het behoud van de waarde en leefbaarheid van het landelijk gebied en de realisatie van duurzame ontwikkelingsdoelstellingen.

In deze Kadernota is geen nieuw beleid opgenomen, maar er wordt voorgesteld deze afwegingen voor te leggen in de Programmabegroting 2024.

Als bijlage in de Kadernota is het Meerjaren Investeringsplan (MIP) 2024-2033 toegevoegd. Het MIP biedt een meer gedetailleerde doorkijk en financiële onderbouwing van de investeringen voor de komende tien jaar. De gemeente heeft als doel het MIP te gebruiken om de investeringen voor het komende jaar op detail uit te werken in de Programmabegroting 2024.

De investeringen zijn onderverdeeld in onderwijshuisvesting, het beheer en onderhoud van wegen, het treffen van verkeersmaatregelen en het beheer en onderhoud van rioleringen. Daarnaast zijn er strategische wensen op het gebied van o.a. mobiliteit en transport.

Bij de kadernota 2023 is een investeringsplafond vastgesteld. Alleen de investeringen in onderwijshuisvesting en het beheer en onderhoud van wegen vullen dit investeringsplafond al meer dan volledig. Hierdoor moeten er keuzes gemaakt worden zodat de juiste investeringen uitgevoerd kunnen worden. Dit Meerjaren Investeringsplan (MIP) verheldert de omvangrijke uitdagingen waarmee Barneveld te maken heeft, benadrukt de noodzaak van keuzes en biedt uitgebreide informatie als basis voor een goed dialoog met de gemeenteraad.

Tot slot is het van belang te melden dat er een Tussenrapportage over 2023 beschikbaar is gekomen. Deze benadrukt een aanzienlijke kostenstijging voor het lopende jaar. Helaas ontbreekt op dit moment

nog informatie vanuit het Rijk over eventuele (gedeeltelijke) compensatie voor de gemeente. Deze tussenrapportage benadrukt de noodzaak om financieel bewuster te opereren, wellicht bepaalde investeringen uit te stellen en andere keuzes te maken.