Zandkwestie Barneveld

Het Barneveldse college van burgemeester en wethouders heeft de kwestie rond de mogelijk vervuilde grond in woonwijken onderschat en daarin te afwachtend gehandeld. Dat staat in het rapport wat vrijdagmiddag 6 september aan de pers is gepresenteerd.

Het probleem met de vervuilde grond van de afvalverwerker Vink uit Barneveld werd door een uitzending van het programma Zembla onder de aandacht gebracht. Er was veel te doen in Barneveld over de vuile grond.

Onderzoek

Bas Eenhoorn van de VVD heeft van de gemeenteraad van Barneveld opdracht gekregen om met een onafhankelijke commissie de handelswijze te onderzoeken.

De gemeente zou een afwachtende houdingen en geen regie in het proces hebben genomen, stelt Eenhoorn in het onderzoeksverslag. Met als gevolg dat de provincie niet aanwezig was op de bewonersavond, die vlak na de uitzending van Zembla werd gehouden, waardoor er te weinig informatie aanwezig was.

Ook gaf het college van Barneveld in het afgelopen jaar meerdere malen aan dat zaken niet gecommuniceerd konden worden omdat nog werd gewacht op het Openbaar Ministerie. De commissie-Eenhoorn schrijft dat Barneveld daar in het belang van de betrokken bewoners een andere afweging had kunnen maken. In het rapport krijgt de oppositiepartij Lokaal Belang een opmerking dat Mijntje Pluimers de zandcrisis teveel in de politiek te hebben gebruikt door het aanvragen van interpellatiedebatten en het indienen van moties. Dat heeft volgende commissie Eenhoorn te veel ambtelijke capaciteit te hebben gevergd, die beter ingezet kon worden. Ook is in het rapport genoemd dat er in de raad geen eenheid aanwezig is die voor de belangen van de betrokken bewoners staat. En dat heeft in deze kwestie 'belemmerend' gewerkt.

Belangenverstrengeling

De commissie heeft ook gekeken naar eventuele belangenverstrengeling tussen de gemeente Barneveld en afvalverwerker Vink, waar de omstreden partij grond vandaan kwam. Vink BV is van groot belang voor Barneveld en de provincie, maar dat heeft de handelwijze van de gemeente niet beïnvloed, stelt Eenhoorn.

Omdat een vertegenwoordiger van Vink tijdens een bewonersbijeenkomst in november 2018 de ruimte kreeg en toelichting gaf over de vervuilde grondzaak, gaf dat de aanwezige bewoners geen goed gevoel en viel het woord belangenverstrengeling.

Adviezen

De commissie-Eenhoorn heeft een aantal adviezen voor het gemeentebestuur. Eén daarvan is dat de gemeenteraad veel vaker en in een veel vroeger stadium betrokken moet worden bij dit soort gevallen. Ook krijgt de gemeente het advies alsnog in gesprek te gaan met de betrokken bewoners en daarin helder aan te geven wat de gemeente wel en niet voor hen kan doen.

Adviezen aan gemeentebestuur

1. In tijden van crisis is gezamenlijkheid essentieel: het gezamenlijke belang formuleren en vervolgens een gezamenlijke strategie. Pas nadat de crisis is gemanaged, ontstaat er weer ruimte voor het bedrijven van politiek.
2. Gemeente Barneveld heeft een dusdanige omvang dat potentiële risico’s aanwezig zijn en dat (preventief) aandacht voor crisiscommunicatie noodzakelijk is. Denk bijvoorbeeld aan het uitwerken van scenario’s met bijbehorende communicatieplannen. Wees vervolgens zorgvuldig in je informatievoorziening aan en wijze van communiceren met de bewoners. Heb voldoende aandacht voor verwachtingenmanagement. Zet social media in ter ondersteuning van je communicatiestrategie.
3. Voer als gemeente, in de vorm van het college, strakke regie op inhoud, proces en communicatie rondom ingrijpende ontwikkelingen en kwesties. Neem als college de regie, passend bij de rol van eerste overheid en vertegenwoordiger van de bewoners. De belangen van andere instanties zijn hierbij volgend, niet leidend.
4. Maak dilemma’s, keuzes, belangen en afwegingen expliciet. Neem besluiten op basis van een zorgvuldige afweging van consequenties. Zorg dat ieders rollen, bevoegdheden en verantwoordelijkheden helder zijn.
5. Als er bewoners bij een kwestie zijn betrokken, zorg dan dat je als gemeente, bij voorkeur in de persoon van de burgemeester, een duidelijke positie inneemt (boegbeeld). Niet alleen naar bewoners toe maar ook naar de andere partners toe.
6. Zorg dat je als gemeente heel goed weet wie met welke belangen bij het proces betrokken zijn (stakeholderanalyse) zodat je daar ook je activiteiten op kunt inzetten. Heb ook oog voor beeldvorming. Laat je hierin desgewenst (extern) ondersteunen. Aansluitend hierop: zorg dat je in tijden van crisis in het begin tijd neemt om je te beraden op je communicatiestrategie.
7. Maak als college de gemeenteraad vroegtijdig deel- en bondgenoot van belangrijke ontwikkelingen en potentieel controversiële keuzes. Bespreek met de raad op welke wijze je hen betrekt bij het proces, bijvoorbeeld door het samenstellen van een raadswerkgroep of klankbordgroep.
8. Ga alsnog, vanuit het college, in gesprek met de bewoners om de verwachtingen helder te krijgen en maak concrete afspraken over wat de gemeente daarin wel en niet kan betekenen.
9. Kijk als gemeenteraad bij de evaluatie niet alleen naar wat er beter kan, maar ook naar wat er goed is gegaan.
10. Maak je sterk voor dan wel bevorder een open gesprek over een vereenvoudiging van dan wel verbetering van de informatievoorziening binnen het Gelders stelsel van Omgevingsdiensten.

Inschrijven voor de nieuwsbrief

Elke dag het nieuws van Barneveld.Nieuws.nl in uw e-mail.

Abonneren