Waarom houden veel
mannen dan toch hun mond?
Den Haag, 2 november –
Uit nieuw onderzoek van Ipsos I&O blijkt dat een groot deel van de mannen in een groep niet altijd laat merken wat ze van seksueel grensoverschrijdende
opmerkingen vinden. Of ze reageren anders dan je op basis van hun mening zou
verwachten. Bijna 8 op de 10 mannen vinden het namelijk niet oké als een man
een seksueel getinte opmerking of grap maakt die voor een vrouw kwetsend of
ongemakkelijk is. Ook hebben bijna 8 op de 10 mannen respect voor mannen die er
iets van zeggen. Met de vervolgcampagne van ‘Man, zeg er wat van!’ wil de Rijksoverheid
mannen ervan bewustmaken dat het merendeel van de mannen in hun eigen sociale
kring seksueel grensoverschrijdend gedrag óók niet oké vindt en dat je op steun
kunt rekenen als je er iets van zegt.
De bereidheid om
andere mannen aan te spreken is er. Ruim 84 procent van de mannen ziet zichzelf
als iemand die over het algemeen iets laat merken als een opmerking of
grap volgens hem te ver gaat. Ook voelt meer dan de helft van de mannen
zich weleens ongemakkelijk bij dit soort gedrag, zo blijkt uit
het onderzoek. Toch gedragen veel mannen zich in de praktijk anders. Een
ruime meerderheid (58 procent) geeft aan dat ze soms opmerkingen of
grappen laten passeren – of weleens meelachen (37 procent) terwijl ze de
opmerking of grap eigenlijk niet oké vinden.
Mischa Dekker,
onderzoeker en universitair docent gendergerelateerd geweld: “Het meelachen of
zwijgen, is vanuit de sociologie te verklaren door ‘homosocialiteit’. Dat
betekent dat mensen van hetzelfde geslacht verbondenheid en erkenning bij
elkaar zoeken, en niet het risico willen lopen buiten de groep te vallen. Dat
geldt in sterke mate voor mannen onderling. Daardoor reageren ze soms anders op
seksueel grensoverschrijdend gedrag dan je op basis van hun individuele mening
zou verwachten. Belangrijk dus om te laten zien dat respect voor vrouwen geen
bedreiging vormt voor de onderlinge band, maar er juist onderdeel van is.”
Sommige mannen kunnen
onterecht denken dat mannen in hun groep vinden dat je je niet druk moet maken
over dit soort opmerkingen. Terwijl het merendeel vindt dat elkaar aanspreken
kan helpen om dit soort gedrag te verminderen. Als mannen zich niet uitspreken,
veranderen omgangsvormen niet.
Regeringscommissaris
Mariëtte Hamer: “De afgelopen vier jaar is er ontzettend veel gebeurd en
losgekomen in de samenleving. Vanaf het begin hebben we mannen hier actief bij
betrokken. Met als resultaat dat zij zich bewuster zijn geworden van hun rol in
het verminderen van seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld.
Onder andere door elkaar aan te spreken op grappen, opmerkingen en gedragingen
waar vrouwen zich onveilig of ongemakkelijk door voelen. Zolang dit vaak
ingesleten gedrag in stand wordt gehouden, vindt ook verdergaand geweld tegen
vrouwen een voedingsbodem. Door er iets van te zeggen, ontstaat er ruimte om
ingesleten patronen te doorbreken en de groepsnorm te veranderen.”
Uitspreken kan gewoon
Meer dan de helft van de mannen geeft in het onderzoek aan dat de kans groot is
dat zij zelf ook iets laten merken, als iemand anders in de groep zich
uitspreekt. Ook geeft de helft aan iemand vaker te willen steunen als diegene
er iets van zegt. Negen op de tien mannen vinden dat een goede vriend moet
kunnen worden aangesproken zonder dat dit ten koste gaat van de vriendschap.
Zeg er wat van op de
manier die bij jou past
De één spreekt zich als eerste in de groep uit, de ander valt liever een ander
die zich uitspreekt bij. Het is belangrijk dat je het doet op de manier die bij
jou en je groep past. Weten hoe andere mannen er wat van zeggen? Bijvoorbeeld
in de kroeg, de trein of op het sportveld? Kijk op
metelkaartrekkenwedegrens.nl.
Over de campagne
Dit is een vervolg op de campagne ‘Man, zeg er wat van!’ die vorig jaar is
gestart. Voor de campagne werd een video ontwikkeld die opnieuw benadrukt wat
de impact is van seksueel grensoverschrijdende opmerkingen en grappen op
vrouwen en laat zien hoe mannen hier onderling iets van kunnen zeggen. Op een
laagdrempelige manier, dicht bij de eigen belevingswereld. Nieuw in deze
campagne is dat zichtbaar wordt gemaakt dat je als man op steun kunt rekenen
wanneer je dit doet. Sterker nog, je helpt de groep ermee. Want meerdere mannen
in de groep vinden seksueel grensoverschrijdend gedrag niet oké. De campagne is
vanaf 2 november te zien op televisie, online, op social media en op stations.
- Bron: Ipsos I&O 2026, Onderzoek
groepsnormen, uitspreken en bijval bij seksueel grensoverschrijdende
opmerkingen en grappen over vrouwen