Stichting Recht op GGZ bereidt rechtszaak voor tegen de Staat vanwege aanhoudende wachtlijsten

EDE, 5 maart 2026 – In Nederland overlijdt dagelijks gemiddeld één persoon door zelfdoding terwijl hij of zij op behandeling in de geestelijke gezondheidszorg (ggz) wacht.

Stichting Recht op GGZ luidt de noodklok en bereidt een juridische procedure voor tegen de Staat, omdat de wachtlijsten in de specialistische ggz al jarenlang onaanvaardbaar lang zijn. Volgens de stichting nemen overheid en zorgverzekeraars hun wettelijke verantwoordelijkheden onvoldoende serieus.

De wachtlijsten voor mensen met de zwaarste psychische problemen zijn de afgelopen jaren verder gegroeid, terwijl het aantal behandelplekken afneemt. Tegelijkertijd houden zorgverzekeraars jaarlijks honderden miljoenen euro’s aan ggz‑premies over. Dit staat op gespannen voet met hun zorgplicht. De Staat, die eindverantwoordelijk is voor de toegankelijkheid van zorg, grijpt volgens de stichting onvoldoende in.

Politieke partijen, belangenorganisaties en Stichting Recht op GGZ dringen al jaren aan op actie, maar zonder resultaat. Daarom acht de stichting het noodzakelijk om nu juridische stappen te zetten.

Op dit moment wachten naar schatting 55.000 mensen met ernstige psychische klachten veel langer dan de aanvaardbare wachttijd van veertien weken op behandeling. De gevolgen zijn ingrijpend: ernstig psychisch lijden voor patiënten en hun naasten, verlies van werk en inkomen, en ontwrichte sociale relaties.

Onder financiering is volgens de stichting de belangrijkste oorzaak. De Algemene Rekenkamer concludeerde eerder al dat voor de zwaarste patiëntengroepen structureel te weinig middelen beschikbaar zijn. De verlaging van het ggz‑macrobudget met 300 miljoen euro in 2019 heeft deze problemen verder versterkt.

Daarmee schendt de Staat volgens de stichting artikel 22 van de Grondwet, dat bepaalt dat de overheid verplicht is de gezondheid van burgers te bevorderen en te beschermen. Ook de maatschappelijke kosten lopen hoog op: elke acht weken extra wachttijd verkleint de kans op terugkeer naar werk met 4 procent. Een reductie van de wachttijd met vier weken levert de samenleving al 300 miljoen euro op.

Stichting Recht op GGZ wil via de rechter afdwingen dat specialistische geestelijke gezondheidszorg tijdig beschikbaar blijft voor iedereen die deze nodig heeft. Zowel de Staat als zorgverzekeraars zouden volgens de stichting nalatig handelen: de Staat door onvoldoende toegang tot zorg te garanderen, zorgverzekeraars door onvoldoende zorg in te kopen.

“Een rechtszaak is voor niemand de voorkeursroute,” stelt de stichting. “Maar zolang mensen door wachtlijsten onnodig lijden of zelfs overlijden, kunnen wij niet anders dan ingrijpen.”

Voor de voorbereiding van de rechtszaak roept de stichting (ex‑) patiënten, naasten, zorgaanbieders, huisartsen en werkgevers op zich te melden. Hun ervaringen zijn waardevol om de zaak juridisch te onderbouwen. Betrokkenen kunnen zich aanmelden voor de nieuwsbrief, waarin updates over de procedure worden gedeeld. Wie dat wil, kan worden benaderd voor een kort interview.

De stichting heeft als doel “het verbeteren van de toegang tot (specialistische) psychiatrische en psychologische gezondheidszorg en de rechtspositie van degenen die hiervan gebruik willen maken”. De statuten van de stichting zijn te vinden op de website.

Redactie

Bron: Stichting Recht op GGZ